Wie vanaf vandaag een winkel binnenloopt of online iets afrekent, ziet er iets nieuws bij: een Europese melding over de wettelijke garantie, met een QR-code. Sinds 27 september 2026 moet elke verkoper die aan consumenten verkoopt die melding duidelijk laten zien. Voor sommige producten komt er ook een tweede label bij, het GARAN-label, voor fabrikanten die langer dan twee jaar gratis garantie geven. Dat klinkt als droge regelgeving, maar het komt precies op tijd. Over een paar weken gaan we massaal cadeaus kopen voor Sinterklaas en kerst. Zo'n cadeau gaat soms stuk, en dan wil je weten wat je rechten zijn. Wat verandert er, waar moet je op letten, en hoe zit het als het kapotte product een cadeau was?
Wat is er vanaf vandaag nieuw?
De nieuwe regels komen uit Europa: uit richtlijn (EU) 2024/825 en uitvoeringsverordening (EU) 2025/1960. Er zijn twee onderdelen:
- De kennisgeving over de wettelijke garantie. Deze is verplicht voor alle winkels en webshops die aan consumenten verkopen. In een fysieke winkel hangt hij bijvoorbeeld als poster aan de muur of bij de kassa. In een webshop staat hij op een vindbare plek, zoals op de productpagina of bij het afrekenen. De melding vertelt dat je in de hele EU "minimaal twee jaar bescherming dankzij de wettelijke garantie" hebt. Met de QR-code lees je in je eigen taal meer over je rechten. Zo staat het bij Your Europe, de informatiesite van de EU.
- Het GARAN-label. Dit label zie je alleen bij producten waarvan de fabrikant een extra levensduurgarantie geeft die langer duurt dan twee jaar, gratis is en voor het hele product geldt. Op het label staan het merk, het type en het aantal jaren garantie. Geeft de fabrikant die informatie door, dan moet de webshop het label bij het product laten zien. Volgens Thuiswinkel.org moeten beide ook in de orderbevestiging staan.
Nieuwe rechten krijg je er niet mee. Het doel is dat je beter weet welke rechten je al had. Op dezelfde dag gaan trouwens ook strengere regels in voor groene claims. Daarover schreven we eerder dit stuk over 'eco' en 'klimaatneutraal' op je cadeau.
Let op: "minimaal twee jaar" is in Nederland niet de hele waarheid
Er zit een addertje onder het gras, en dat is in je voordeel. De melding noemt twee jaar, omdat dat het minimum is in de hele EU. In Nederland heeft de wettelijke garantie geen vaste termijn. ACM ConsuWijzer zegt het zo: het gaat om "hoelang u mag verwachten dat een product meegaat". Een dure wasmachine hoort langer mee te gaan dan een goedkope oplader. Ook als een product na tweeënhalf jaar stuk gaat, kun je dus soms nog bij de winkel terecht. Brancheorganisatie Techniek Nederland waarschuwde daarom al dat de labels verwarrend kunnen zijn. Ze adviseert winkels om erbij te zetten dat de garantie in Nederland langer kan duren. Laat je dus niet wegsturen met "de twee jaar zijn om".
Je cadeau is kapot: dit zijn je rechten
De regels veranderen niet, maar het is goed om ze vlak voor de feestdagen nog even op een rij te zetten. Alles hieronder komt van ACM ConsuWijzer:
- Gaat iets binnen een jaar stuk, dan moet de winkel bewijzen dat jij het niet goed hebt gebruikt. De wet gaat ervan uit dat het product toen al niet in orde was. Gaat het na dat eerste jaar stuk, dan moet jij aantonen dat het product niet goed is.
- Je gaat naar de winkel, niet naar de fabrikant. Je koopcontract heb je met de verkoper. Die moet het oplossen met reparatie of een nieuw exemplaar. Lukt dat niet, duurt het te lang of is het probleem ernstig, dan heb je recht op je geld terug. Een fabrieksgarantie komt daar bovenop. Die kan je wettelijke rechten nooit verminderen.
- Een kassabon is fijn, maar niet verplicht. Bij een kapot product moet de verkoper het ook zonder bon oplossen. Je moet dan wel kunnen laten zien dat je het daar gekocht hebt, bijvoorbeeld met een bankafschrift.
- Ruilen is geen recht. Past de trui niet of heb je het boek al? Dan ben je afhankelijk van de winkel. Ruilen of terugbrengen in de winkel is een gunst van de verkoper. Online kopen is anders: daar heb je meestal wel 14 dagen bedenktijd.
Het lastige van cadeaus: wie heeft het bewijs?
Bij een cadeau zit er een extra stap tussen. De gever heeft het product gekocht, dus de bon, het bankafschrift en de orderbevestiging staan op naam of in de mailbox van de gever. Als ontvanger heb je die gegevens nodig om de winkel te laten zien waar en wanneer het gekocht is. Een paar tips om daar in december niet over te hoeven bellen:
- Stop het bewijs in de envelop. Veel winkels geven op verzoek een cadeaubon of ruilbon zonder prijs. Online stuur je de orderbevestiging door, of je maakt er een screenshot van. Daar staat vanaf nu ook de garantie-informatie in.
- Weet waar het vandaan komt. Een cadeau van een onbekende webshop of een marktplaats met verkopers van buiten de EU is bij een defect veel lastiger. Sinds vandaag moet iedere verkoper die aan consumenten in de EU verkoopt de garantiemelding tonen. Zie je hem nergens, dan is dat een reden om extra op te letten. Lees ook ons stuk over de TikTok Shop-test van de Consumentenbond.
- Kijk bij grotere cadeaus naar het GARAN-label. Geef je iets dat jaren mee moet gaan, zoals een keukenmachine, een koptelefoon of een e-reader? Een fabrikant die zelf vijf of tien jaar garantie op het hele product durft te geven, is een goed teken. Het label laat dat nu in één oogopslag zien.
- Bewaar het in één map. Maak in je mail of op je telefoon een map "garantie" en bewaar daar alle bonnen van dit jaar. Over twee jaar ben je jezelf dankbaar.
Waarom een verlanglijstje hier ook helpt
Een goed verlanglijstje voorkomt veel van dit gedoe al vóór het cadeau wordt gekocht. Zet je op een gratis verlanglijstje niet alleen wát je wilt, maar ook de link naar de winkel waar je het wilt hebben, dan koopt de gever meestal precies daar. Dan weet jij bij een defect meteen waar je naartoe moet, en het is een winkel die jij zelf vertrouwt. Je krijgt ook minder dubbele of verkeerde cadeaus, dus je hoeft minder te ruilen. En dat is precies wat geen recht is. Meer tips om retourtjes na de feestdagen te voorkomen lees je in ons stuk over cadeaus die terug moeten.
Begin je nu al met je lijstje voor Sinterklaas of kerst? Zet je wensen, met winkel en al, op een gratis verlanglijstje. Het staat in een paar tikken klaar, en een account is niet eens nodig. Zie je vanaf vandaag in een winkel een poster met een QR-code? Dan weet je nu wat erachter zit.
