Shell: 89 gigabyte aan gestolen bedrijfsdata. Philips: 13,5 gigabyte. De Russische ransomwaregroep Cl0p claimt volgens de NOS twee van de bekendste bedrijven van Nederland te hebben gehackt, en dreigt de buit te publiceren als er niet wordt betaald. Philips zegt een aanval op een interne server te hebben ingedamd; Shell doet nog onderzoek. Je zou er bijna moedeloos van worden: als zelfs bedrijven met complete beveiligingsafdelingen doelwit zijn, wat moet jij dan nog met je hobby-wachtwoord "Welkom2015!"? Nou — precies dáár zit je winst. Want waar jij je aan cybercriminelen ergert, kun je vanavond nog iets doen.
Waarom dit nieuws ook over jou gaat
Grote hacks voelen als een ver-van-je-bed-show, maar de gestolen data van bedrijven bevat vaak klant- en accountgegevens die later in "combolijsten" belanden: gigantische bestanden vol mailadressen en wachtwoorden die criminelen geautomatiseerd uitproberen op andere sites. Gebruik jij hetzelfde wachtwoord voor je mail, je webshop-accounts én je verlanglijstjes-app? Dan is één gelekt account genoeg om overal binnen te komen. Eerder schreven we al over wat een datalek bij een bezorgdienst betekent voor je adresgegevens — dit is de volgende verdieping: je hele digitale huishouden.
De digitale schoonmaak: drie avondklusjes
Avond 1: je wachtwoorden
De grootste klapper. Controleer of je mailadres in bekende datalekken zit (dat kan gratis via haveibeenpwned.com), vervang gerecyclede wachtwoorden door unieke — een wachtwoordmanager verzint en onthoudt ze voor je — en zet tweestapsverificatie aan op in elk geval je mail en je bank. Je mailaccount is de sleutel tot al je andere accounts: wie daar binnen is, kan overal "wachtwoord vergeten" klikken. Gebruik de gratis wachtwoorden-checklist om niets over te slaan.
Avond 2: je privacy-instellingen
Welke apps hebben nog toegang tot je Google- of Microsoft-account? Welke oude accounts slapen ergens met jouw gegevens erin? Eén avond opruimen scheelt jaren risico. De online privacy-checklist loodst je langs alle instellingen die ertoe doen — van advertentie-instellingen tot vergeten abonnementen.
Avond 3: je back-ups
Ransomware werkt maar om één reden: mensen (en bedrijven) hebben geen goede kopie van hun bestanden. Voor je foto's, administratie en scriptie geldt de 3-2-1-regel: drie kopieën, op twee soorten opslag, waarvan één buitenshuis (of in de cloud). Klinkt als gedoe, is in een avond geregeld — zeker met de back-up-checklist erbij.
Maak er een lijstje van (uiteraard)
Bij Vlijstje geloven we nou eenmaal in lijstjes: alle drie de checklists hierboven kun je gratis op je eigen naam zetten, afvinken, aanvullen en delen — bijvoorbeeld met je partner, zodat jullie niet allebei dezelfde avond aan de wachtwoorden zitten. En als je toch bezig bent je digitale leven te organiseren: je cadeauwensen bijhouden kan óók op een gratis verlanglijstje. Veiliger dan een briefje, en je familie vindt 'm altijd terug.
Moraal van het verhaal: dat Shell en Philips gehackt worden, heb jij niet in de hand. Dat één gelekt wachtwoord bij jou de hele boel opentrekt wél. Drie avondjes — meer is het niet.
