Er is een cadeau-ritueel dat we allemaal kennen: het kind gaat studeren, en de familie stort zich op de verhuisdoos. Pannenset van tante, dekbed van oma, een schemerlamp waar niemand om vroeg. Dat ritueel klopt alleen steeds minder vaak, blijkt uit cijfers die vandaag naar buiten kwamen. Nog maar 43 procent van de studenten woont op kamers. Acht jaar geleden was dat de helft.
Wat er precies is onderzocht
Kenniscentrum Kences publiceert elk jaar de Landelijke Monitor Studentenhuisvesting, en die van dit jaar is niet vrolijk. Volgens de NOS schat Kences het tekort op 20.200 wooneenheden — vorig jaar waren dat er 21.000, dus van een echte daling is geen sprake. De oorzaak zit vooral aan de aanbodkant: in twee jaar tijd verdwenen er 32.300 studentenkamers uit de particuliere huurmarkt.
Wat het interessantste cijfer is, staat verderop in dat bericht. De belangstelling voor een kamer zákt ook: nog 48 procent van de studenten wil er een, tegen 57 procent in 2017/2018. In acht jaar tijd is de groep die überhaupt nog een kamer wíl dus met negen procentpunt geslonken. Wie de huurprijzen en de wachtlijsten kent, kan zich daar iets bij voorstellen.
Het gevolg: een mijlpaal zonder verhuisdoos
Voor de meerderheid van de eerstejaars ziet de studiestart er dit najaar dus zo uit: dezelfde slaapkamer, dezelfde koelkast, dezelfde ouders in de gang. Wél een nieuw ritme, een nieuwe stad om naartoe te reizen, nieuwe mensen, een totaal ander soort verantwoordelijkheid.
En daar loopt het cadeau-ritueel spaak. Want een pannenset geef je niet aan iemand die gewoon mee-eet. Het klassieke "op kamers"-pakket viert eigenlijk niet het studeren — het viert het verhuizen. Nu die twee steeds vaker uit elkaar lopen, is de vraag: wat vier je dan wél?
Vier dingen die thuiswonende studenten wél merken
Vraag een beetje door bij een thuiswonende eerstejaars, en het gaat zelden over spullen. Het gaat over deze vier dingen — en dáár zit de ruimte voor een cadeau dat wél raak is.
- Reistijd. Wie thuis blijft wonen, ruilt huur in voor uren in de trein of op de fiets. Anderhalf uur per dag is geen uitzondering. Alles wat die uren draaglijker of nuttiger maakt — een fatsoenlijke koptelefoon, een e-reader, een goede regenbroek — is meer waard dan het klinkt.
- Een eigen plek in een vol huis. Studeren doe je thuis, tussen het gezinsleven door. Een bureaulamp die deugt, een deurhanger die serieus wordt genomen, een stoel die niet na twee uur pijn doet: het is geen romantiek, maar het is wel het verschil tussen wel en niet kunnen werken.
- Zelfstandigheid die niet vanzelf komt. Op kamers leer je koken omdat het moet. Thuis niet. Sommige ouders lossen dat op door één avond per week aan de student te geven — inclusief boodschappenbudget. Een kookboek voor beginners is dan ineens geen cliché maar gereedschap.
- Het gevoel dat er niks te vieren valt. Dit is de stille. Neefjes die wél op kamers gingen, kregen een housewarming en een doos vol spullen. De thuiswonende student kreeg... niets, want er verhuisde niemand. Terwijl de mijlpaal precies even groot is.
Waarom een lijstje hier meer uitmaakt dan bij een verhuizing
Bij een verhuizing weet iedereen wat te geven: de student heeft namelijk letterlijk niets. Bij een thuiswonende student is dat lastiger, want het huis staat al vol. De kans op een dubbel cadeau, of op iets wat achterin een la belandt, is een stuk groter.
Dat is precies waar een gratis verlanglijstje zijn werk doet. De student zet erop wat er echt ontbreekt — van saai (een tweede oplader, een fatsoenlijke rugzak) tot groot (een tablet om college-aantekeningen op te maken) — en deelt de link met ouders, opa's, oma's en de rest. Wie iets koopt, streept het af, en de volgende ziet dat meteen. Dat kan anoniem, zodat de verrassing intact blijft. Staat er iets duurs op? Dan kunnen meerdere mensen samen meebetalen, wat vooral bij een laptop of telefoon scheelt.
Een lijstje aanmaken kost een paar minuten en je hebt er niet eens een account voor nodig. Voor ouders die het overzicht willen houden: je kunt er ook eentje maken namens je kind en die delen met de familie.
En als het toch een kamer wordt?
Dan blijft het klassieke pakket natuurlijk gewoon staan. We zetten eerder al op een rij welke keukenspullen een student écht gebruikt (het zijn er minder dan je denkt) en zes cadeaus onder €35 waar iemand op kamers wat aan heeft. En begint het studiejaar met nieuwe apparatuur, dan is deze gratis checklist voor het instellen van een nieuwe laptop een half uurtje goed besteed.
Maar voor de 57 procent die dit jaar thuis blijft wonen geldt: de mijlpaal is er nog steeds. Alleen zit hij niet in een verhuisdoos.
