Hoogleraar Jan Rotmans laat een digitale tweeling van zichzelf bouwen, meldt de NOS. De ongeneeslijk zieke wetenschapper wil dat zijn kennis ook later nog beschikbaar is, via een AI-avatar op basis van zijn boeken en colleges. Niet iedereen is enthousiast: AI-hoogleraar Iris van Rooij noemt het een onwenselijke ontwikkeling en wijst erop dat we boeken en video's al hebben om iets na te laten. Maar de vraag eronder geldt voor iedereen: wat weet je eigenlijk van het leven van je ouders en grootouders, en wat ben je kwijt als je het niet vraagt? Daar heb je geen avatar voor nodig. Wel een goed moment, en dat komt eraan: de feestdagen. Dit zijn zeven cadeaus om die verhalen te bewaren, van ± €14 tot ± €67. We checkten de prijzen en voorraad op 31 oktober; prijzen kunnen wijzigen en de winkelpagina is leidend.
Voor wie graag schrijft: de vertel-eens-boeken
De klassieker onder de invulboeken. Oma of opa beantwoordt vragen over vroeger, zoals of er een lievelingsknuffel was en welk moment nog eens over mag. Daarna krijg je het boek terug, vol verhalen die je nooit had gehoord. Precies dat is het mooie: het is een cadeau dat later weer bij jou terugkomt.
bol
± €20,99
Let op: iemand moet het wel invullen, en niet iedereen schrijft graag. Spreek af dat je het samen doet, een paar vragen per bezoek. Dan is het ook nog gezellig.
Bruna
± €22,99
Let op: de vragen zijn vrij algemeen en luchtig. Wil je echt doorvragen over een bepaalde periode, schrijf dan zelf een paar vragen in de kantlijn.
Voor je eigen moeder of vader: 156 vragen
Wil je dieper gaan, of zijn je ouders de doelgroep? Dit dikke invulboek in hardcover vraagt naar het kind dat je moeder ooit was, naar de eerste liefde en naar oude dromen. De papa-versie bestaat ook, net als die voor oma.
bol
± €24,95
Let op: 156 vragen is veel. Laat het niet als huiswerk voelen: leg het erbij met de boodschap dat een half ingevuld boek ook prima is.
Voor wie het zelf wil opschrijven
Sommige mensen roepen al jaren dat ze "ooit nog eens" hun levensverhaal gaan opschrijven. Mijn memoires helpt met de grootste horde: waar begin je? Geen lege pagina's, maar een opzet die je stap voor stap door je eigen leven leidt.
bol
± €13,99
Let op: dit is een boek voor iemand die zelf graag schrijft. Voor wie liever vertelt, is een recorder of microfoon een betere keus.
Voor wie liever vertelt: twee kleine microfoons
Lang niet iedereen wil schrijven, en een stem zegt meer dan een handschrift. Met deze set klik je allebei een microfoontje op je trui en neem je het gesprek op met je telefoon. Het scheelt enorm in geluid, vooral aan een tafel met tikkende lepels. Bedenk een paar vragen vooraf, en begin gewoon met "hoe zag jouw straat eruit toen je tien was?"
bol
± €15,99
Let op: check of de aansluiting bij de telefoon past (USB-C of 8-pin). Dit zijn eenvoudige microfoons: prima voor een gesprek aan tafel, geen studiokwaliteit.
Zonder telefoon: de losse recorder
Wil je dat je vader zelf kan opnemen wanneer hem iets te binnen schiet? Een losse recorder is simpeler dan een app: knopje indrukken en praten. Deze van Auronic neemt tot twaalf uur op één lading op.
bol
± €34,99
Let op: vraag altijd of je mag opnemen, ook bij je eigen ouders. En zet de bestanden daarna meteen op een veilige plek: een opname die alleen op dit apparaatje staat, ben je zo kwijt.
Voor de stemmen die al bestaan: oude bandjes
In veel huizen ligt nog een doos cassettebandjes. Soms staat daar meer op dan muziek: een verjaardag van dertig jaar geleden, een kind dat een liedje zingt, een stem die je niet meer kunt horen. Met deze cassettespeler zet je ze om naar bestanden, zodat ze blijven bestaan als de band het opgeeft.
bol
± €66,95
Let op: het omzetten gaat in het tempo van de band zelf, dus een bandje van een uur kost een uur. En oude bandjes zijn kwetsbaar: speel ze voorzichtig af en bewaar het origineel.
En dan alles bij elkaar
Een ingevuld boek, een paar oude foto's en die ene brief: geef het een vaste plek. Een eenvoudige houten doos is ook een mooi cadeau om samen te vullen.
bol
± €28,50
Let op: de tekst op de doos is in het Engels en bevat zelfs een spelfout ("memoris"), en bol geeft een langere levertijd. Bestel dus op tijd, en kijk even of je dat erg vindt.
Vijf tips voor een goed gesprek
- Begin klein en concreet. "Wat at je als kind op zondag?" werkt beter dan "vertel eens over je jeugd".
- Neem foto's mee. Een oude foto maakt meer los dan welke vraag dan ook.
- Vraag toestemming om op te nemen, en laat iemand zelf bepalen wat er wel en niet verder mag.
- Dring niet aan. Niet elk verhaal wil verteld worden, en dat is ook goed.
- Doe het nu. Je hoeft niet te wachten tot iemand ziek is; het is juist leuker als er geen haast bij zit.
Twijfel je nog over een cadeau voor de oudere generatie? Kijk ook bij onze cadeaus voor opa, cadeaus voor oma of de Cadeauzoeker.
Wil je dat niet de hele familie hetzelfde invulboek koopt? Zet je favorieten op een gratis verlanglijstje en deel het met de rest. In een paar tikken klaar, een account hoeft niet eens.
