Een kofferbak vol kratten frisdrank, een paar dozen wijn en dan terug over de grens. Voor veel Nederlanders in Limburg, Twente en Zeeuws-Vlaanderen is dat heel gewoon. Uit nieuw onderzoek blijkt nu hoe groot het is geworden. We geven elk jaar ongeveer 2,1 miljard euro uit aan boodschappen in Duitsland en België. Dat blijkt uit onderzoek van EFMI Business School in opdracht van de Federatie Nederlandse Levensmiddelen Industrie (FNLI), dat op 24 september werd gepubliceerd. De vraag voor jouw portemonnee is eenvoudiger: loont zo'n tripje ook voor jou? En hoe haal je er het meeste uit?
Wat het onderzoek laat zien
Volgens EFMI doen vier op de tien Nederlanders weleens boodschappen over de grens. In de grensregio's is dat zelfs 55 tot 70 procent. Samen gaat het om ruim 15 miljoen bezoeken per jaar aan Duitse winkels en bijna 4 miljoen aan Belgische. De belangrijkste reden is de prijs, en dan vooral van producten waar in Nederland meer belasting op zit, zoals alcoholische en alcoholvrije dranken. De Nederlandse schatkist loopt daardoor volgens de onderzoekers jaarlijks 340 tot 380 miljoen euro aan btw en accijns mis, meldt het ANP-persbericht van FNLI.
De FNLI waarschuwt dat het nog groter wordt. Het kabinet wil vanaf 2030 een suikerbelasting invoeren. Volgens ramingen kunnen bepaalde producten daardoor 10 tot 20 procent duurder worden, terwijl driekwart van de consumenten geen prijsstijging accepteert, of hooguit 5 procent. Dat de FNLI als branche belang heeft bij minder belasting op eten en drinken, is goed om te weten. De cijfers over het grensshoppen zelf staan los daarvan (zie ook RetailDetail).
Loont het voor jou? Vier vragen om eerlijk te beantwoorden
Dat 2,1 miljard euro over de grens gaat, zegt nog niet dat jij er ook op vooruitgaat. Stel jezelf daarom eerst deze vragen:
- Hoe ver is het? Woon je op tien minuten van de grens, dan is een tripje zo gedaan. Moet je een uur rijden, dan gaan brandstof en tijd een groot deel van je voordeel opeten. Reken heen en terug mee.
- Wat koop je? Het onderzoek laat zien dat het verschil vooral zit in producten met een hogere Nederlandse belasting, zoals dranken. Ga je alleen voor een gewone weekboodschap met groente en brood, dan is het verschil vaak kleiner dan je denkt. In Nederland schelen de supermarkten onderling ook al veel: tot 1.100 euro per jaar, volgens de Consumentenbond.
- Koop je niet meer dan je nodig hebt? Het grootste gevaar van een voordeelrit is dat je het voordeel zelf weer uitgeeft. Voor je het weet komt er een tweede krat bij, een zak chips "omdat het toch goedkoop is" en een pot die je nooit opent. Wat je niet opmaakt, is nooit goedkoop.
- Houd je rekening met statiegeld? Voor blikjes en flesjes met Duits statiegeld (Pfand) krijg je je geld alleen in Duitsland terug. Neem ze dus mee bij je volgende rit, of reken het statiegeld als extra kosten. Over blikjes zonder Nederlands statiegeld schreven we eerder dit stuk.
Slim over de grens: maak er één gezamenlijke rit van
De besparing groeit het hardst als je niet alleen gaat. Eén auto die voor drie huishoudens boodschappen doet, betekent één keer brandstof en één middag, maar drie keer voordeel. Zo pak je dat handig aan:
- Eén gedeelde lijst, geen appjes. Wie gaat, deelt een lijst met buren, familie of vrienden. Iedereen zet er zelf op wat hij of zij wil, met het aantal erbij. Dat werkt veel beter dan twintig losse WhatsApp-berichten die je in de winkel moet teruglezen.
- Afstrepen in de winkel. Met een gedeelde boodschappenlijst streep je af wat in de kar ligt. Thuis zie je meteen wat er al is, en je buurman hoeft niet te bellen om te vragen of zijn wijn er ook bij zit.
- Zet vaste kopjes op de lijst. Deel de lijst in per huishouden of per afdeling, bijvoorbeeld dranken, drogisterij en houdbaar. Zo loop je efficiënt door de winkel en kun je thuis makkelijk verdelen en afrekenen.
- Spreek vooraf af hoe je verrekent. Maak na afloop een foto van de bon en stuur een Tikkie. Dat voorkomt ongemakkelijke gesprekken over wie die ene doos wijn nog moest betalen.
En de feestdagen dan?
Het is eind september, dus de eerste gezinnen plannen al hun inkopen voor december. Denk aan frisdrank voor de verjaardagen, iets lekkers voor pakjesavond en drank voor oud en nieuw. Wil je daarvoor één grote rit maken, zet dan nu al een lijst klaar en vul die de komende weken aan. Zo koop je gericht in plaats van in de feeststress. Let ook op de inhoud van de verpakking: die kan aan beide kanten van de grens stilletjes krimpen. Zo herken je krimpflatie.
Ons advies
Voor wie dicht bij de grens woont en vooral dranken inslaat, kan een rit naar Duitsland of België echt geld schelen. Het onderzoek laat zien dat je niet de enige bent. Voor wie ver weg woont of vooral gewone boodschappen doet, is het voordeel vaak kleiner dan het lijkt. Het belangrijkste werk doe je in beide gevallen thuis, met een goede lijst. Wie met een lijst winkelt, koopt wat nodig is en niet wat toevallig in de aanbieding ligt. En wie die lijst deelt, maakt van één rit een voordeel voor de hele straat.
Zin om het uit te proberen? Maak een gedeelde boodschappenlijst voor je volgende grenstrip. Of zet je wensen voor de feestdagen alvast op een gratis verlanglijstje, zodat ook de cadeaus volgens plan gaan. Je bent in een paar tikken klaar, en een account hoeft niet eens.
