Tweedehands kopen voelt als de groene keuze: niets nieuws laten maken, spullen een tweede leven geven. Maar tweedehands is niet overal even groen. Dat blijkt uit een rapport dat Oxfam op 10 september publiceerde. Het adviesbureau RDC Environnement rekende voor de hulporganisatie uit hoeveel CO₂ er vrijkomt als je vijf kilo kleding via verschillende kanalen doorverkoopt. Via een kringloopwinkel is dat ongeveer 0,6 kilo, via een commerciële tweedehandszaak 2,9 kilo en via een platform als Vinted 3,1 kilo, meldt RetailDetail. Online tweedehands zit daarmee op ruim vijf keer zoveel uitstoot als de kringloop om de hoek.
Waarom het verschil zo groot is
De verklaring zit vooral in de logistiek. Wie via een app koopt, laat vaak elk item los inpakken en verzenden. Dat betekent meer verpakking en meer transport. Oxfam wijst er volgens persbureau AFP ook op dat commerciële tweedehandszaken grote partijen kleding importeren. Een kringloopwinkel verkoopt vooral wat mensen in de buurt komen brengen.
Daarnaast waarschuwt Oxfam dat commerciële tweedehandsmodellen overconsumptie juist kunnen aanwakkeren. In Frankrijk, waar het onderzoek is gedaan, gaan inmiddels zes op de tien tweedehands kledingstukken via commerciële kanalen. Iedereen die weleens "nog even" door een app scrolt, herkent het: als iets goedkoop en tweedehands is, voelt een extra aankoop minder erg.
Even de nuance
Het rapport vergelijkt tweedehandskanalen met elkaar. Het zegt dus niet dat een trui van Vinted slechter is dan een nieuwe. Het gaat om kleding, en het is een Frans onderzoek. Hoe de berekening precies is opgebouwd, staat niet in de berichtgeving. De les is dus niet "stop met tweedehands", maar: het kanaal maakt uit, en hoeveel je koopt ook.
Wat betekent dit voor je cadeaus?
Tweedehands geven is gewoner dan je denkt. Uit onderzoek van Milieu Centraal blijkt dat 61 procent van de Nederlanders een tweedehands cadeau prima vindt. Twijfel je of het wel kan? Lees dan eerst of je een tweedehands cadeau mag geven. Wil je het zo groen mogelijk doen, dan helpen deze vijf tips:
1. Begin bij de kringloop
Voor boeken, spellen, puzzels, speelgoed en servies is de kringloopwinkel een schatkamer. In België heeft Oxfam bovendien zelf tweedehandswinkels. Je ziet wat je koopt, er komt geen verzenddoos aan te pas en je steunt vaak een lokaal of sociaal doel.
2. Koop online? Bundel dan
Vind je op Vinted of Marktplaats precies het cadeau dat je zoekt? Kijk of dezelfde verkoper meer heeft wat je kunt gebruiken, zodat het in één pakket komt. Of haal het op als het in de buurt is. Eén doos in plaats van vijf scheelt al veel.
3. Zoek met een lijstje, niet op goed geluk
De grootste valkuil is de "haul": vijf leuke vondsten die je eigenlijk niet nodig had. Een verlanglijstje werkt als rem. Weet je wat iemand echt wil, dan zoek je gericht. Andersom kun je op je eigen lijstje ook een link naar een tweedehands advertentie zetten, of er "mag tweedehands" bij schrijven.
4. Ruil, leen of geef door
Het groenste cadeau is soms iets wat al ergens in een kast ligt. Een cadeau doorgeven mag, als je het netjes doet. Ook meubels hoeven niet bij het grofvuil: sommige winkels nemen oude spullen terug, zoals Ikea met Droppie.
5. Vraag het gewoon
Niet iedereen vindt tweedehands leuk, en dat is prima. Vraag het, of kijk op iemands lijstje. Meer ideeën voor cadeaus die niet in de kast verdwijnen vind je bij de duurzame cadeaus en in ons stuk over cadeaus die wél raak zijn.
Minder pakketjes, meer raak
Het Oxfam-rapport vraagt eigenlijk niet om minder tweedehands, maar om bewuster tweedehands. Koop dichtbij, bundel wat je online koopt en koop alleen wat iemand echt wil. Dat laatste is het makkelijkst met een gratis verlanglijstje: zet er je wensen op (tweedehands mag!) en deel het met familie en vrienden. Een lijstje maak je in een paar tikken, een account is niet eens nodig.
